ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Roma’da İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile bir araya geldi. Rubio, görüşmenin ardından basın mensuplarının sorularına cevap verdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran savaşı konusunda sert ifadeler kullandığı Papa XIV. Leo ile gerçekleştirdiği görüşmede, ABD yönetimi ve Papa arasındaki ilişkilerin düzeltilmiş olması ihtimaline ilişkin bir soru alan Rubio, "Hayır. Ama sonuçta önemli olan, çok iyi bir görüşme yapmış olmamız" dedi. ABD’li Bakan, görüşmede Papa'ya İran’daki güncel durum hakkında ve İran’ın dünya için oluşturduğu tehditlere ilişkin bilgi verdiğini söyledi.
"İspanya gibi bazı ülkeler, üsleri kullanmamıza izin vermedi"
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, İtalya Başbakanı Meloni ile görüşmesinde ABD askerlerinin İtalya’dan çekilme ihtimali ve ABD’nin NATO’dan çekilme ihtimalini konuşup konuşmadığı sorusuna, "Böyle özel konuları konuşmadık. Bu Başkanın vereceği bir karar" şeklinde cevap verdi.
Siyasi kariyeri boyunca NATO’nun güçlü bir destekçisi olduğunu ifade eden Marco Rubio, "NATO’da olmanın avantajlarından biri, Avrupa’da konuşlandırılmış güçlere sahip olmamızı sağlamasıdır. Böylece acil durumlarda güç projeksiyonu yapabilmemize imkan veren üslere sahip oluyoruz. Diğer yandan bir acil durum yaşadık ve Avrupa’da örneğin İspanya gibi bazı ülkeler, çok önemli bir acil durum için dahi bu üsleri kullanmamıza izin vermedi. Bu üslerin kullanım talebinin reddi, bazı açılardan görevi engelledi. Ciddi şekilde değil ama bir maliyet oluşturdu ve hatta gereksiz bazı tehlikeler oluşturdu" diye konuştu.
ABD Dışişleri Bakanı, "Eğer ABD’nin NATO’da bulunmasının temel nedenlerinden biri Avrupa’da konuşlanmış güçlere sahip olmak ve bunları başka krizlerde kullanabilmekse ve eğer şimdi bu mümkün değilse, bu en azından bazı NATO üyeleri açısından bu bir problemdir ve incelenmesi gerekir" ifadelerini kullandı. Rubio, ABD Başkanı Trump’ın henüz NATO konusunda karar vermediğini söyledi.
Almanya’dan geri çekilen askerlerin zaten önceden planlanmış bir hareket olduğunu da ifade eden Rubio, "NATO içinde bazı düzenlemeler yapma planı her zaman vardı. Daha geniş değişiklikler konusuna gelince, o konuda size bugün açıklayacağım bir şey yok" şeklinde konuştu.
Rubio’dan cevap açıklaması
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, ABD’nin savaşın sona erdirilmesine ilişkin teklifine İran’dan bugün cevap almayı beklediklerini söyledi. Rubio, "Cevabın ne içereceğini göreceğiz. Umudumuz, bunun bizi ciddi bir müzakere sürecine sokabilecek bir şey olması" dedi.
Rubio, "Elbette gece boyunca İran’ın boğazdaki trafiği kontrol edecek bir kurum oluşturduğu ya da oluşturmaya çalıştığı şeklinde haberler gördük. Bu çok problemli ve asla kabul edilemez bir şey olurdu. Uluslararası su yollarını kontrol etmelerinin normalleştirilmesi, hem yasa dışıdır hem de kabul edilemez" diye konuştu.
ABD Dışişleri Bakanı, "Ama bugün bir noktada onlardan cevap bekliyoruz. Son bir saat içinde henüz alamadık ama belki gelir. Sistemleri halen oldukça parçalanmış ve biraz işlevsiz durumda. Bu da engel teşkil ediyor olabilir. Umarım ciddi bir teklif olur. Bunu gerçekten umuyorum" ifadelerini kullandı.
"İsrail ve Lübnan arasında görüşmeler bekliyoruz"
İsrail ile Lübnan arasındaki görüşmelerin gelecek hafta yeniden başlayacağını teyit etmesi istenen Rubio, "Görüşmeler bekliyoruz. Kesin tarih belirlendi mi bilmiyorum ancak ilave görüşmeler olmasını bekliyoruz" şeklinde konuştu.
İsrail ile Lübnan’ın meşru hükümeti arasında çok güçlü ilişkiler tesis edilmesini arzuladıklarını söyleyen Rubio, "Bunun önündeki engel Hizbullah’tır. İran’ın bir vekili olan Hizbullah sadece İsrail’i değil, Lübnan’ı da mağdur ediyor. Lübnan’ın bombardımanlarla karşı karşıya olma nedeni, Lübnan’ın şiddetle karşı karşıya olmasının nedeni Hizbullah’tır" dedi.
Marco Rubio, Lübnan hükümetini Hizbullah tehdidiyle yüzleşebilecek şekilde güçlendirmek için İtalya ile birlikte çalışabileceklerini söyledi.
"Onlar bize ateş etti"
ABD’nin Destansı Öfke Operasyonu’nun sona erdiğini açıklamasına rağmen İran’a yönelik saldırıların ne anlama geldiğine ilişkin bir soruya Rubio, "Destansı Öfke Operasyonu, onların füze fırlatma sistemleri, donanmaları, hava kuvvetleri ve fabrikalarını yok etmek için tasarlanmış bir saldırı operasyonuydu ve bu başarıldı. Dün gördüğünüz şey, ABD muhriplerinin uluslararası sularda ilerlerken İranlılar tarafından ateş altına alınmasıydı. ABD de kendini korumak için savunma amaçlı karşılık verdi. Olan buydu. Yani bu, Destansı Öfke Operasyonu’ndan bağımsız ve ayrı bir durum" şeklinde cevap verdi.
Rubio, olaya ilişkin soruya cevabında, "Bunu İranlılara sormalısınız. Biz ateş etmedik. Onlar bize ateş etti" ifadelerini kullandı.
İran’a iletilen herhangi bir kırmızı çizgi olup olmadığı sorusuna Marco Rubio, "Kırmızı çizgi açık. ABD’liler tehdit ederlerse, yok edilirler. Bundan daha açık olunabilir mi?" cevabını verdi.
Rubio, "Eğer teknelerimize doğru gelirlerse o tekneleri havaya uçuracağız. Buna kırmızı çizgi denir mi bilmiyorum ama bu zamana kadar bunu anlamış olmalarını umuyorum" diye konuştu.
"Herkes İran’ın tehdit olduğunu düşünüyor"
Bugün İtalya Başbakanı Meloni ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ile görüşmesinde Başkan Trump’ın Avrupa’ya ilişkin hayal kırıklığı ve Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere eşlik edilmesi misyonu konusunu konuşup konuşmadıkları sorulan ABD’li Bakan Rubio, "Hayır, bu kadar spesifik ayrıntılara girmedik. Mesele şu ki, herkes İran’ın tehdit olduğunu düşünüyor. Herkes, İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağını söylüyor" dedi.
İran’ın uluslararası bir su yolunu kontrol etme hakkına sahip olduğunu iddia etmesi sonrasında dünyanın adım atması gerektiğini vurgulayan Rubio, "Biz, diplomatik yollarla bir şey yapmaya çalışıyoruz. BM’de ilerletmeye çalıştığımız bir karar tasarısı var. Bu tasarıyla dünya ve BM, Güvenlik Konseyi aracılığıyla oy kullanma fırsatına sahip olacak ve ‘İran’ın boğazları mayınlamasına izin vermeyeceğiz’ diyecek. ‘Boğazları kontrol etmeye çalışmalarına izin vermeyeceğiz’ diyecek. Dünyaya, bu konuda tavrını ortaya koyma fırsatı vereceğiz" şeklinde konuştu.
Rubio, Çin ve Rusya’nın BM Güvenlik Konseyi’nde bu tasarıyı veto etmeye kalkmaları durumunda "engelin ne olduğu bilinecek" dedi.
Boğazlar hakkında şikayeti olan her ülkeye "Bir ülkenin uluslararası bir su yolunu kontrol ettiğini iddia etmesini normalleştirecek misiniz?" sorusunu yönelttiklerini söyleyen Rubio, "Çünkü İranlılardan iyi bir anlaşma alamazsak, potansiyel olarak karşı karşıya olduğumuz şey budur. Ve bugün bunu duymayı bekliyoruz" ifadelerini kullandı.
"Arabulucuk görevini üstlenmeye çalıştık ama bir sonuç vermedi"
Ukrayna konusunda müzakerelerin durumuna ilişkin olarak Rubio, "Arabulucuk görevini üstlenmeye çalıştık ama şimdiye kadar çeşitli nedenlerle bir sonuç vermedi. Eğer faydalı olabilecekse, bu rolü üstlenmeye hazırız. Fakat ilerlemeyen bir çabaya zaman ve enerji yatırarak vaktimizi boşa harcamak istemiyoruz" diye konuştu.
ABD’nin savaşı bir trajedi olarak gördüğünü ve buna karşı olduğunu ifade eden Rubio, "Fakat ne yazık ki şu anda çabalar duraklamış durumda. Ama şartlar değişirse her zaman hazırız" ifadelerini kullandı.
"Sudan, dünyanın gördüğü en kötü insani krizlerden biri"
Sudan’daki iç savaş ve insani krize de değinen Marco Rubio, "Sudan, sahadaki unsurları destekleyen ülkeler arasında bir tür vekalet çatışması ortamına dönmüş durumda. Doğrudan dahil olmayan ama topraklarını silah sevkiyatına açan başka ülkeler de var" şeklinde konuştu.
Sudan’da yardım ulaştırılabilmesi için insani ateşkes sağlanmasına odaklandıklarını ancak bunu daha geniş bir anlaşma pahasına yapmak istemediklerini söyleyen Marco Rubio, "Dolayısıyla, insani yardımın dağıtılacağı güvenli bölgeler oluşturacak bir insani ateşkes istiyoruz. Çünkü bu, dünyanın gördüğü en kötü insani krizlerden biri" dedi.
