Orta Doğu’da artan gerilim sonrası İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında gündeme gelen ateşkes görüşmeleri, dünya kamuoyunun odağı haline geldi. Diplomatik kaynaklara yansıyan bilgilere göre taraflar arasında 10 maddelik bir ateşkes çerçevesi üzerinde duruluyor. Peki, İran - ABD ateşkes maddeleri neler? 10 maddelik ateşkes şartından hangi başlıklar var?
İran - ABD ateşkes maddeleri neler?
Tahran yönetimi tarafından İslamabad üzerinden Washington’a iletilen ve kalıcı barışın şartı olarak öne sürülen 10 madde şunlardır:
Saldırmazlık Garantisi: ABD'nin İran'a karşı her türlü askeri eylemi durduracağına dair ilkesel garanti vermesi.
Hürmüz Boğazı Kontrolü: Boğazdan geçişlerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordineli ve kontrollü şekilde yapılması.
Nükleer Hakların Tanınması: İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin uluslararası düzeyde kabul edilmesi.
Yaptırımların Tamamen Kalkması: İran'a yönelik tüm ekonomik yaptırımların istisnasız iptal edilmesi.
Birincil Yaptırımların Sonu: ABD'nin doğrudan uyguladığı ticari kısıtlamaların kaldırılması.
BM ve UAEA Kararları: BM Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın İran aleyhindeki kararlarının fesh edilmesi.
Zararın Tazmini: Savaş sürecinde İran’ın uğradığı maddi zararın hesaplanarak ABD tarafından tazmin edilmesi.
Dondurulmuş Varlıklar: İran'ın yurt dışındaki tüm dondurulmuş fonlarının ve varlıklarının serbest bırakılması.
Bölgesel Çekilme: ABD muharip güçlerinin Orta Doğu'daki tüm üs ve noktalardan tamamen çekilmesi.
Müttefik Cephelerde Barış: Lübnan (Hizbullah) dahil tüm cephelerde İran müttefiki gruplara yönelik saldırıların durdurulması.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA YENİ DÜZEN KURULMASI
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran ordusunun kotrolü altında olan Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişe izin verileceğini bildirdi. Bunun İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü tamamen gevşeteceği anlamına gelip gelmediği açıklanmadı. Bir yetkili, ateşkes planının İran ve Umman’ın boğazdan geçen gemilerden ücret almasına olanak tanıdığını belirtti.
Elde edilecek geliri İran’ın yeniden yapılanma için kullanacağı ifade edildi. Barış görüşmeleri başarısızlıkla sonuçlanırsa Tahran yönetimi, boğazı tekrar kapatma yoluna gidebilir.
