Polonya Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde, Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldıklarına ilişkin duyuru yayımlandı.
Polonya basınında yer alan haberlere göre, kararın ardından muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi mahkeme binası önünde toplandı.
Mahkeme binası polis ablukasına alınırken bazı göstericilerin çitleri aşması ve polis memurlarına çeşitli cisimler atması üzerine 3 kişi gözaltına alındı.
Swieczkowski ve Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldıklarının duyurulmasının ardından Anayasa Mahkemesinin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini üstlendi.
Cumhurbaşkanı Nawrocki Senegal ziyaretini yarıda kesti
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ülkedeki gelişmeler nedeniyle Senegal ziyaretini yarıda keserek Polonya'ya döneceğini bildirdi.
Nawrocki, paylaşımında, "Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanının Polonya'da olması gerekiyor. Senegal'e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum." ifadelerini kullandı.
Senegal'e gitmek üzere havalanan Cumhurbaşkanlığı uçağı, İspanya üzerinden Polonya'ya dönüş rotasına girdi. Uçuş takip platformu Flightradar24'ün verilerine göre, Nawrocki'nin dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi takip etti. Cumhurbaşkanlığı, Nawrocki'nin ülkesine ulaştığını açıkladı.
Nawrocki, Polonya'ya dönüşünün ardından Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüştü.
Anayasa Mahkemesi binasında arbede yaşandı
Görüşmenin ardından Anayasa Mahkemesi binasına giden Nawrocki ile mahkeme yargıçları arasında, Cumhurbaşkanı'nın binaya girmeye çalıştığı sırada arbede çıktı.
Taraflar, yaşanan fiziksel müdahale konusunda birbirlerini suçlarken Nawrocki daha sonra bölgeden ayrıldı.
Başbakan Donald Tusk ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesinin hükümetin görevi olduğunu belirtti.
Tusk, "PiS iktidarının yıllarca süren hukuksuzluğunun ardından bu zor, zaman zaman sancılı bir süreçtir ve kararlı adımlar atılmasını gerektirir. Başka bir yol yok." ifadelerini kullandı.
ABD'nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose da ülkedeki gelişmelerden endişe duyduğunu belirterek siyasi gerilimin şiddete dönüşmemesi ve tarafların itidal göstermesi çağrısında bulundu.
İki büyükelçi istifa etti
Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ve Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch, Anayasa Mahkemesinde yaşanan gelişmelerin ardından görevlerinden istifa etti.
Polonya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski ise ABD'nin Atlanta kentinde, G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında düzenlediği basın toplantısında Anayasa Mahkemesindeki polis müdahalesini savundu.
Sikorski, müdahalenin usulüne uygun şekilde seçilmiş yargıçların mahkemenin çalışmalarını yeniden başlatabilmelerini sağlamak amacıyla gerçekleştirildiğini ifade etti.
Anayasa Mahkemesindeki anlaşmazlığın geçmişi
PiS hükümeti döneminde Şubat 2022'de Anayasa Mahkemesi yargıçlığına seçilen Swieczkowski, 9 Aralık 2024'te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından mahkeme başkanlığına atanmıştı.
Başbakan Tusk, Swieczkowski'yi parlamentodaki çoğunluk tarafından mahkemeye seçilen yargıçların görevlerine başlamalarını engellemekle suçluyordu.
Tusk liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümet, 2023 yılında yargının bağımsızlığını yeniden tesis etme vaadiyle iktidara gelmişti.
Polonya'da yargı atamalarına ilişkin uzun süredir devam eden siyasi anlaşmazlık, Anayasa Mahkemesinin çalışmalarını fiilen durma noktasına getirmiş durumda.
