Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yaptığı sunumda, Türkiye'nin yıllık ihracatının 283,7 milyar dolara ulaştığını belirterek, imalat sanayisinde yüksek teknolojili üretimin pandemiden bu yana yüzde 87,5 arttığını söyledi. Kacır, Türkiye'nin 2027'de Ay'a uzay aracı göndermeyi ve kendi Ay görevini gerçekleştiren 9'uncu ülke olmayı hedeflediğini de açıkladı.
'24 çeyrektir kesintisiz büyüme gerçekleştiriyoruz'
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2027 yılı bütçesini görüşmek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, makam aracı olarak kullandığı Togg ile TBMM'ye geldi. Bakan yardımcıları da Togg araçlarıyla Kacır'a eşlik etti.
Bakan Kacır ise bütçe salonunda ASELSAN tarafından geliştirilen kalp-akciğer makinesi ile Türkiye'nin Ay görevi için hazırlanan araç modelini milletvekillerine tanıttı. Ardından bakanlığın 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum yapan Kacır, küresel ekonomide yaşanan savaşların enerji ve ham madde arzında ciddi aksamalara yol açtığını belirtti.
Türkiye'nin 24 çeyrektir kesintisiz büyüme kaydettiğini ifade eden Kacır, imalat sanayisinin katma değerinin son bir yılda yüzde 9,7 artarak 259 milyar dolara yükseldiğini söyledi. Kacır, pandemiden bu yana imalat sanayi üretiminin düşük teknolojide yüzde 9,6, orta-düşük teknolojide yüzde 27,7, orta-yüksek teknolojide yüzde 47,9 ve yüksek teknolojide yüzde 87,5 arttığını bildirdi.
Ticari araç, otobüs, beyaz eşya, güneş paneli, çelik, ferrokrom, ahşap levha ve çimento üretiminde Avrupa'da lider olduklarını belirten Kacır, alüminyum, seramik, plastik mamul, motorlu taşıt ve rüzgar türbinlerinde de Avrupa'nın önde gelen üreticileri arasında yer aldıklarını kaydetti.
Kacır, "Yılda 283,7 milyar dolar ihracatla rekor kırdık. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili ihracatın payı yüzde 44,2 ile şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı" dedi.
'Yüksek teknoloji yatırımlarında cazibe merkeziyiz'
Türkiye'nin Ar-Ge ve tasarım kapasitesine ilişkin verileri paylaşan Kacır, 2002 yılında 1,2 milyar dolar olan kapsamlı Ar-Ge harcamalarının 24,8 milyar dolara yükseldiğini ifade etti.
Desteklenen 1362 Ar-Ge ve 348 tasarım merkezinde 56 bin 947 fikri mülkiyet tescillendiğini aktaran Kacır, Ar-Ge teşviklerinden yararlanan proje sayısının 247 bine ulaştığını belirtti. Ar-Ge faaliyetlerine yönelik vergi teşvikinin 2025'te yüzde 59,5 artışla 169 milyar lirayı aştığını kaydetti.
Devlet teşviklerinden yararlanan imalat sanayi yatırımlarında yüksek ve orta-yüksek teknolojili sektörlerin payının 2002'de yüzde 19 iken bu yıl yüzde 47'ye çıktığını belirten Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgar türbini, çip, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zeka ve endüstriyel robotik alanlarında yatırımları desteklediklerini söyledi.
Kacır, yatırım tutarı 613 milyar lirayı aşan 168 projenin önünü açtıklarını, Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında ise proje büyüklüğü 192 milyar lira olan 213 projeye destek verdiklerini bildirdi.
Togg'un T6X modeli 2027'de üretime başlayacak
Togg'un üretim ve satış verilerine de değinen Kacır, son bir yılda 55 bin, bugüne kadar ise 130 binden fazla Togg'un yollara çıktığını belirtti.
Kacır, 2027 yılında T6X modelinin üretime başlamasıyla Togg'un kullanıcı kitlesini genişletmeyi hedeflediklerini ifade etti. Ülke genelindeki elektrikli araç şarj bağlantısı sayısının da sağlanan desteklerle 48 bin 900'e ulaştığını kaydetti.
Kalp-akciğer makinesinden yapay zeka destekli yoğun bakım monitörüne, elektrikli trenden Seviye 4 otonom otobüse, endüstriyel robottan sivil helikoptere kadar farklı alanlarda teknoloji üretildiğini belirten Kacır, beyaz eşya ve otomotiv sektörlerine yönelik mikrodenetleyici, izolasyon çipi ve sürücü çipi tasarımlarının yerlileştirildiğini söyledi.
Yapay zeka destekli yerli navigasyon uygulamasının gelecek yıl hayata geçirileceğini de açıklayan Kacır, yakın yörünge uydularında yer gözlem ve uzaktan algılama uygulamalarının geliştirildiğini bildirdi.
Kuantum bilgisayarı 2027'de devreye alınacak
Türkiye'nin yapay zeka ve dijital teknolojiler alanındaki çalışmalarına ilişkin bilgi veren Kacır, 2002 yılında yaklaşık 9 bin olan bilimsel yayın sayısının 66 bine yükseldiğini, Türkiye'nin dünya sıralamasında 22'ncilikten 13'üncülüğe çıktığını söyledi.
Ulusal süper bilgisayar altyapısından bugüne kadar 9 bin araştırmacının yararlandığını belirten Kacır, 54 kübit işlemci gücüne sahip kuantum bilgisayarın 2027'de devreye alınacağını açıkladı.
Bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zeka yetkinliği kazandırıldığını aktaran Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında iki yılda en az 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verileceğini bildirdi.
Plan doğrultusunda 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilmesi, en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi'nde erişime açılması hedefleniyor. Kacır, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünün en az 1 gigavata çıkarılmasının ve veri merkezi ile bulut bilişim altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı gerçekleştirilmesinin amaçlandığını kaydetti.
'Savunma sanayisinde devrim yaptık'
Savunma sanayisinde 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla kişinin çalıştığını belirten Kacır, sektörün ihracat rakamlarına ilişkin bilgi verdi.
Kacır, 2002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatının geçen yıl 10 milyar doları aştığını söyledi. 2002'den bu yana savunma sanayisinde 1203 yatırım için teşvik belgesi düzenlendiğini ve 668 milyar liralık sabit yatırımın önünün açıldığını ifade etti.
Savunma sanayisinde 28 bin kişinin istihdam edildiği 80 Ar-Ge ve tasarım merkezine 2025 yılında 71 milyar lira destek sağlandığını belirten Kacır, teknoparklarda 352 firmanın 7 bin 350 araştırmacıyla teknoloji geliştirmeyi sürdürdüğünü bildirdi.
Kacır, TÜBİTAK burs ve destek programları aracılığıyla 2002'den bu yana 2 bin 283 savunma sanayi projesine, 4 bin 449 bilim insanı ve gence toplam 65 milyar lira katkı sunulduğunu aktardı.
Türkiye, Ay görevini gerçekleştiren 9'uncu ülke olmayı hedefliyor
Türkiye'nin uzay teknolojilerindeki çalışmalarına ilişkin de açıklamalarda bulunan Kacır, uzay teknolojilerinde 20 Ar-Ge merkezi ve teknoparklardaki 310 girişimde 24 bini aşkın araştırmacının istihdamının desteklendiğini söyledi.
Milli Uzay Programı kapsamında uzay ve havacılık alanında 40 binden fazla bilim insanı, araştırmacı ve gencin yer aldığı projelere katkı sunulduğunu belirten Kacır, Somali'de inşası süren uzay limanıyla Türkiye'nin uzaya bağımsız erişiminin hedeflendiğini ifade etti.
Ay uzay aracının yüzde 87 yerlilikle üretildiğini kaydeden Kacır, aracın 2027'nin ilk aylarında uzaya gönderileceğini ve Ay'a ulaştırılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Kacır, "Kendi Ay görevini gerçekleştiren 9'uncu ülke olacağız" dedi.
Yer gözlem uydu takımının üyeleri İMECE-2'nin 2027'de, İMECE-3'ün ise 2028'de uzaya gönderileceğini açıklayan Kacır, TÜRKSAT 7A uydusu çalışmalarının da başladığını belirtti. Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi için geliştirilen rubidyum tabanlı yerli atomik saatin uzaya gönderildiğini de aktardı.
Bakanlığın 2027 bütçesi 368,6 milyar lira
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bakanlığın 2027 yılı bütçesinin 368 milyar 669 milyon 202 bin lira olduğunu bildirdi.
