Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik piyasasında acil durumlarda lisanssız elektrik üretim tesislerine yönelik yük atma talimatları, uzaktan kontrol uygulamaları, elektrik depolama ve ödeme hesaplamaları başta olmak üzere çeşitli alanlarda düzenlemelere gitti. Yönetmelik değişiklikleri, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Elektrik üretim tesisleri uzaktan kontrol edilebilecek
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik kapsamında, elektrik dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri, acil durum talimatları doğrultusunda lisanssız elektrik üretim tesislerini uzaktan kontrol edebilecek.
Acil durum kapsamında yapılan müdahalelere ilişkin üreticilere en geç 15 dakika içinde bildirim yapılacak.
Acil durum talimatlarına tabi lisanssız üreticilerin, bağlantı anlaşmalarının revizyonu için 60 gün içinde başvuruda bulunması gerekecek. Bağlantı anlaşmalarındaki belirli cezai şartlar ise 30 Nisan 2027'ye kadar uygulanmayacak.
Acil durum yük atma talimatlarına uymayan lisanssız üreticilere, talimatın yerine getirilmeyen bölümüne karşılık gelen üretim miktarı için ödeme yapılmayacak. İlgili tutarlar, görevli tedarik şirketleri veya toplayıcılar tarafından üreticilerden tahsil edilecek.
Elektrik depolama ünitelerine kapasite düzenlemesi
Düzenlemeyle, lisanssız elektrik üretim tesislerinin iç tüketimine ilişkin faturalandırma esasları da güncellendi. İlişkili tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlı olması halinde, iç tüketimin faturalandırılmasında iletim sistemi kullanıcılarına uygulanan perakende enerji bedeli esas alınacak.
Ayrıca, lisanssız elektrik üretim tesislerinde tesisin elektriksel gücünü aşmamak şartıyla kapasite sınırlaması olmaksızın elektrik depolama ünitesi kurulabilecek.
Dengeleme güç piyasasında teklif süreçleri değişti
EPDK'nin Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nde yaptığı değişiklikle, dengeleme güç piyasasında yük alma ve yük atma teklifleri saatlik yerine uzlaştırma dönemi bazında verilecek.
Lisanssız elektrik üretim tesisleriyle ilişkilendirilen tüketim noktalarından çekilen elektriği ölçen sayaçlar da uzlaştırma kapsamında kayıt altına alınacak.
Üretim tesislerinin toplayıcı portföyüne alınabilmesi için en az bir ünitesinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca kabul edilmiş olması ve ilgili uzlaştırma kayıtlarının devir tarihinde tamamlanması gerekecek.
Gün içi piyasasında tekliflerin alt fiyat limiti doğrudan uygulanacak. Üst fiyat limiti ise belirlenen limite, dengesizlik katsayıları esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesiyle belirlenecek.
900 kilovat ve üzerindeki tesislerden başlanacak
Yeni düzenlemeyle, dağıtım sistemine bağlı lisanssız elektrik üretim tesislerini portföyünde bulunduran piyasa katılımcılarına da acil durum talimatı verilebilecek. Uygulama, 900 kilovat ve üzeri kurulu güce sahip tesislerden başlanarak yürütülecek.
Toplayıcılar, portföylerinde bulunan ilgili tesisler için uzaktan kontrol mekanizmaları kuracak. Dengeleme güç piyasasında yerine getirilmeyen talimatların raporlanmasına ilişkin kriterler ise EPDK Kurul Kararı ile belirlenecek.
Devredeki termik kaynaklı üretim birimlerine yük değişim eğrilerine göre talimat verilmesine 1 Ocak 2027'de başlanacak.
Organize sanayi ve endüstri bölgelerine yeni yükümlülükler
Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik'te yapılan değişiklikle, dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinden sorumlu tüzel kişilere yeni yükümlülükler getirildi.
Buna göre, söz konusu tüzel kişiler, görevli tedarik şirketlerince iletilen lisanssız elektrik üretim tesislerine ilişkin acil durum yük atma talimatlarını yerine getirmekle yükümlü olacak. Talimatlara uyulmaması durumunda Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında yaptırım uygulanacak.
Dağıtım sistemlerine bağlı lisanssız üretim tesisleri ve yük atma talimatlarının yerine getirilmesine ilişkin bilgiler görevli tedarik şirketleriyle paylaşılacak. Acil durum önlemleri kapsamında talep edilen veriler ise süresi içinde Türkiye Elektrik İletim AŞ'ye (TEİAŞ) eksiksiz olarak bildirilecek.
YEKDEM'de depolama kayıtları ve ödeme hesaplamaları güncellendi
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik'te yapılan değişiklikle, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamındaki elektrik üretim tesislerinde depolanan enerjinin kaynağını belirlemeye yönelik sanal kayıtların tutulması ve güncellenmesine ilişkin esaslar yeniden düzenlendi.
Buna göre, depolama ünitelerinde şebekeden çekilerek veya üretim tesisinde üretilerek depolanan enerjiye ilişkin sanal kayıtların toplamı, depolama ünitesinin işletmedeki kapasitesini aşamayacak. Kapasiteye ulaşıldıktan sonra yeni enerji depolanması halinde mevcut kayıtlar, depolanacak enerji miktarı kadar oransal olarak azaltılacak.
Ayrıca, YEKDEM kapsamında YEK toplam bedeli ile lisanssız elektrik üretimine ilişkin bedelin hesaplanmasında kullanılan formüller değiştirildi. Yeni hesaplamalarda, yerine getirilmeyen talimatlara ilişkin lisanssız üretim maliyet tutarı da dikkate alınacak.
