Yanlış IBAN’a para gönderildiğinde ilk yapılması gereken, işlemin durumunu kontrol ederek vakit kaybetmeden bankayla iletişime geçmektir. Para transferi henüz tamamlanmamışsa işlemin iptal edilmesi mümkün olabilir. Ancak EFT veya FAST işlemi karşı hesaba ulaştıysa banka çoğu durumda parayı alıcının hesabından tek taraflı olarak geri çekemez. Banka, gönderici adına iade talebi oluşturabilir ve karşı bankayla iletişime geçebilir. FAST işlemlerinde para saniyeler içinde alıcının hesabında kullanılabilir hâle geldiği için yanlış transferlerde hızlı hareket etmek özellikle önemlidir.
Transfer yanlış kişiye ulaştıysa dekont, işlem tarihi, tutar, alıcı IBAN’ı ve varsa açıklama bilgileri saklanmalıdır. Alıcı parayı gönüllü olarak geri gönderirse süreç kolayca sonuçlanabilir. Ancak haksız şekilde hesabına geçen parayı iade etmeyen kişiye karşı hukuki yollar gündeme gelebilir. Yanlışlıkla gönderilen para, koşullara göre sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında geri istenebilir. Bu nedenle yüksek tutarlı veya taraflar arasında uyuşmazlık çıkan işlemlerde bankaya yapılan başvurunun yanı sıra hukuki destek alınması da gerekebilir.
Yanlış Hesaba Gönderilen Para Bankadan Geri Alınabilir mi?
Yanlış hesaba gönderilen para henüz karşı hesaba geçmemişse bankanın işlemi durdurma veya iptal etme ihtimali bulunabilir. Özellikle ileri tarihli transferlerde veya henüz işleme alınmamış EFT talimatlarında mobil bankacılık ya da internet bankacılığı üzerinden iptal seçeneği sunulabilir. Ancak transfer tamamlanmış ve para karşı hesaba geçmişse bankanın alıcının onayı olmadan parayı doğrudan geri çekmesi genellikle mümkün değildir. Çünkü para alıcının hesabına geçtikten sonra bankanın tek taraflı işlem yapabilmesi için hukuki bir dayanak gerekir.
Bu durumda göndericinin kendi bankasına başvurarak hatalı transfer bildirimi yapması gerekir. Banka, işlemin gerçekleştiği karşı bankaya iade talebi iletebilir ve alıcıdan paranın geri gönderilmesini isteyebilir. BDDK da yanlış hesaba gönderildiği için iade veya ret işlemi yapılan havale ve EFT’lere ilişkin bankacılık süreçlerinde öncelikle bankaya başvurulması gerektiğini belirtmektedir. Alıcı iadeyi kabul etmezse bankanın kendi başına paraya el koyması yerine uyuşmazlığın hukuki yollarla çözülmesi gerekebilir.
EFT veya FAST İşlemi İptal Edilebilir mi?
EFT işleminin iptal edilip edilemeyeceği, transferin hangi aşamada olduğuna bağlıdır. Bankanın sisteminde bekleyen veya ileri tarihli olarak planlanan EFT talimatları çoğu zaman işlem gerçekleşmeden önce iptal edilebilir. Ancak para karşı bankaya aktarılmış ve alıcının hesabına geçmişse standart bir “iptal” işlemi yapılamaz. Böyle bir durumda gönderen banka, karşı bankaya iade talebi gönderir ve paranın geri alınması alıcının onayına veya hukuki sürece bağlı hâle gelebilir.
FAST işlemlerinde durum daha hızlı ilerler. TCMB’ye göre FAST sistemi 7 gün 24 saat çalışır ve ödemeler saniyeler içinde tamamlanarak fon alıcının hesabında hemen kullanılabilir hâle gelir. Bu nedenle tamamlanmış bir FAST transferini sonradan normal bir banka işlemi gibi iptal etmek genellikle mümkün değildir. Sistem tarafından belirlenen süre içinde tamamlanamayan işlemler otomatik olarak iptal edilir ancak başarıyla sonuçlanan bir transfer için göndericinin bankasına derhâl iade talebinde bulunması gerekir.
Yanlış Para Transferinde Bankaya Ne Kadar Sürede Başvurulmalı?
Yanlış para transferlerinde bankaya başvurmak için beklenmemelidir. Hatanın fark edildiği anda müşteri hizmetleri, banka şubesi, mobil bankacılık destek kanalı veya bankanın sunduğu diğer resmi iletişim yöntemleri kullanılmalıdır. Özellikle FAST ile yapılan işlemlerde para çok kısa sürede karşı hesaba geçtiği için birkaç dakika bile önemli olabilir. Erken başvuru, bankanın karşı banka ve alıcıyla iletişime geçme ihtimalini artırır ancak paranın mutlaka geri alınacağını garanti etmez.
Yanlış transferin fark edilmesinin üzerinden zaman geçmiş olması, bankaya başvuru yapılmasına engel değildir. Ancak paranın alıcı tarafından harcanması, hesaptan çekilmesi veya başka bir hesaba aktarılması geri alma sürecini zorlaştırabilir. Bu nedenle işlem dekontu ve diğer bilgilerle birlikte mümkün olan en kısa sürede yazılı kayıt oluşturulması faydalıdır. Bankadan sonuç alınamazsa ve alıcı parayı geri vermiyorsa, tutara ve olayın özelliklerine göre hukuki yollara başvurulabilir.
