Gıda fiyatlarındaki artışları kontrol altına almak, üreticilerin pazara erişimini kolaylaştırmak ve aracı maliyetlerini azaltmak amacıyla hazırlanan yeni Hal Yasası'nda çalışmalar sürüyor.
Hazine ve Maliye, Ticaret, Tarım ve Orman ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının hazırlıklarında yer aldığı taslak üzerinde AK Parti Grubu ve ilgili bakanlıkların bürokratları çalışıyor. İlk aşamada yaklaşık 30 maddeden oluşan taslak, yapılan değerlendirmelerin ardından 9 maddeye indirildi.
MARKET RAFLARINDA YERLİ ÜRÜN ZORUNLULUĞU
Taslağın öne çıkan başlıklarından biri, marketlerde yerli ürün satışının artırılması olacak. Zincir marketlerin raflarının büyük bölümünü yerli ürünlere ayırması zorunlu hale getirilecek.
Yerli ürün satışına ağırlık veren marketlere vergisel teşvik sağlanması da planlanıyor. Böylece yerli üreticilerin perakende satış kanallarına erişiminin kolaylaştırılması ve ürünlerin tüketiciye daha geniş ölçekte ulaştırılması amaçlanıyor.
ARACILARIN SAYISI AZALTILACAK
Yeni düzenlemeyle tarımsal ürünlerin üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçtiği aşamaların azaltılması hedefleniyor.
Komisyoncuların ve diğer aracıların devreden çıkarılmasına yönelik adımlarla ürünlerin birden fazla komisyoncu arasında el değiştirmesinin önüne geçilmesi planlanıyor. Üreticilerin ürünlerini doğrudan marketlere, tüketicilere veya çevrim içi satış kanallarına ulaştırmasını kolaylaştıracak düzenlemeler üzerinde duruluyor.
Bu sayede aracı maliyetlerinin düşürülmesi ve ürün fiyatlarında kuralların dışında gerçekleşen artışların engellenmesi amaçlanıyor.
TARIMSAL KOOPERATİF SAYISI İKİ KATINA ÇIKARILACAK
Taslakta üretici örgütlerinin güçlendirilmesi de önemli başlıklar arasında yer alıyor. Bu kapsamda tarımsal kooperatif sayısının iki katına çıkarılması öngörülüyor.
Üreticilerin örgütlü yapılar üzerinden satış ve pazarlama imkanlarının geliştirilmesiyle aracıya bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
TARLADAN RAFA DİJİTAL TAKİP
Kayıt dışı ticaretle mücadele kapsamında ürünlerin tarladan satış noktasına kadar izlenebilmesi için kayıt ve fiyat takip mekanizmalarının güçlendirilmesi planlanıyor.
Hallerde dijital sistemlerin geliştirilmesiyle ürün bildirimlerinin, satış işlemlerinin ve denetim süreçlerinin daha şeffaf yürütülmesi amaçlanıyor. Stokların izlenmesi, ürünlerin kalite sınıflandırması ve gıda güvenliği kontrollerine ilişkin sorumlulukların artırılması da düzenlemenin gündeminde bulunuyor.
Bu adımlarla kayıt dışı işlemlerden kaynaklanan vergi kayıplarının azaltılması ve spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi hedefleniyor.
YASAYA UYMAYANLARA HAPİS VE PARA CEZASI
Yeni Hal Yasası taslağında cezai yaptırımlar da dikkat çekiyor. Satış ve fiyatlandırma süreçlerinin şeffaflığını sağlamak amacıyla getirilecek yükümlülüklere aykırı davrananlara idari para cezasının yanı sıra hapis cezası uygulanması planlanıyor.
Ancak hangi ihlaller için ne kadar para veya hapis cezası öngörüleceğine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.
Üzerindeki çalışmaların sürdüğü 9 maddelik düzenlemenin, TBMM'deki yasama sürecinin ardından son şeklini alması bekleniyor.
