Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Anadolu Ajansı (AA) Editör Masası'na konuk oldu.
ABD ABLUKASINA SON 6 SAAT!
Bakan Fidan, Hürmüz'deki geçişin engellenmesine ilişkin, "Hiçbir ülkenin geçiş için para ödememesi gerekiyor." dedi.
Bakan Fidan'ın açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:
ABD ve İran tarafları müzakerelerdeki aldıkları adımları paylaştılar. Dün gün boyu müzakere taraflarıyla iletişim halindeydik, biz ne yapabiliriz onu da değerlendirmek için. Geldiğimiz noktada ABD daha açık bir açıklama yaptı. Vance masaya bir teklif getirdiklerini ve nükleer konuda tıkanma yaşandığını belirtti.
Taraflar başlangıç pozisyonlarını ortaya koydular. Her iki taraf da ateşkes konusunda samimi, ihtiyacın farkında.
Müzakere edilen konu başlıklarına bakıldığında bunların 15 gün içinde anlaşılması ve imza atılması mümkün değildi. İlave ateşkes süresinin mümkün olabileceğini söyledik.
“ÜLKELER BU SAVAŞA DAHİL OLMAK İSTEMİYOR”
Hürmüz Boğazı savaşın sadece bölgesel değil küresel olduğunu da açıkça gösterdi. Dünya piyasalarının bunun bu kadar yakından hissettiği bir yerde savaşın küresel olduğunu gösteren en önemli nokta.
Hürmüz Boğazı bundan sonra nasıl işletilecek? Tüm dünya bu sorunun yanıtını bekliyor. İranlılar ateşkesin parçası olarak Hürmüz ile ilgili belli talepleri getiriyorlar. Benim gördüğüm serbest geçiş ile ilgili bir sıkıntı olmaz.
Fransızların İngilizlerin teklif ettiği modeller var. "Savaşta ateşkes olmuş olmamış, ülkelerin anlaşmasını bekleyecek durumumuz yok" yaklaşımı var. Diğer taraftan "Ülkeler görüşüyor" beklentisi de var. Boğazın açık tutulması ve İran'a karşı savaşta olma tarafı var. Ülkeler bu savaşa dahil olmak istemiyor.
Bizim durduğumuz yer barış yoluyla buranın açılması. Uluslararası bir silahlı barış gücüyle buraya müdahil olmanın çok fazla zorlukları var. Birçok ülkenin buna gönüllü olmadığını görüyoruz. İran ile gerekli müzakerelerin yapılıp boğazın açılması gerekiyor. Müzakere sonuçlandığında Hürmüz ile ilgili bir sorun kalacağını düşünmüyorum.
"Hürmüz'ün regülasyonuyla ilgili bir önerme getirilecek mi?" sorun burada başlıyor. Herkes tüm bu sıkıntılara geçici olduğunu düşünerek katlanıyor.
“BURADA BİR YALAN VAR”
Lübnan'daki İsrail işgaline baktığımız zaman İsrail'in bölgesel yayılmacılığının bir parçası olarak ortaya çıkıyor. İsrail Lübnan'da belli bir nüfusun yer aldığı bölgeyi bombalıyor. Bu geniş yayılma hamlesiyle yerlerinden edilmiş insanların aslında çok daha büyük bir trajedinin parçası olduğunu görüyoruz. Bu bölgesel bir çatışmayı gündeme getirebilir.
İsrail kendi yapmadığı bir şeyi Lübnan Hükümeti'nden bekliyor. Hizbullah'ı silahsızlaştırma... Lübnan Hükümeti'nin gücü buna yetmez. Burada topyekûn bir ulusal çözümün yer alması gerekiyor.
(Lübnan ateşkese dahil mi?) Burada bir yalan var. Netanyahu her zaman yaptığı gibi oyunu bozdu. Ama şöyle oldu ilk günkü büyük kayıpların olduğu saldırının ardından büyük bir saldırı olmadı.
Suriye'de son on günde yoğun bir trafik içerisinde olduk. Özellikle İran'a yönelik savaşla alakalı ve Lübnan'a yönelik İsrail saldırıları çünkü Lübnan'dan Suriye'ye biliyorsunuz mülteci dönüşü oldu. Suriye bu süreç içerisinde çok şükür bir emin bölge olarak kaldı. Bu süreç içerisinde Suriye'ye hiçbir şey olmadı. Sadece Lübnan'dan gelen mülteci akını oldu. Tabi Körfez'de de devam eden bu savaşın olası etkileri ne olur bu süreci değerlendirdik.
İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.
Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.
Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail ordusunun 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 2 bin 55 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti. Lübnan hükümeti de ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.
BAKAN FİDAN'DAN GÜVENLİK PAKTI ÇAĞRISI!
Her ülkenin bir güvenlik paktı çerçevesinde, birbirinin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve güvenliğine taahhütte bulunması gerekiyor.
(Yunanistan-GKRY-İsrail) Yaptıkları işbirlikleri daha fazla güven getirmiyor; daha fazla güvensizlik getiriyor. Daha fazla sorunu, savaşı getiriyor. O muhtemelen bir sipariş üzerine iktidara yapılan bir dayatma.
“İSRAİL'İN TÜRKİYE'Yİ YENİ DÜŞMAN İLAN ETME ARAYIŞINDA”
İran'dan sonra İsrail düşmansız yaşayamaz. (Netanyahu) Türkiye'yi yeni düşman ilan etme arayışında olduğunu görüyoruz.
Trans Atlantik'te ki en büyük krizi Ukrayna'da yaşadık. Trump dedi ki burada ateşkes görmek istiyorum. Artık Ukrayna'yı bedava desteklemek istemiyorum. Şimdi bu büyük bir kırılma.
TÜRKİYE'DE YAPILACAK NATO ZİRVESİ
Ankara Zirvesi'nde biz Trump'ın geleceğini düşünüyor. O da sayın Cumhurbaşkanımıza saygısından olduğunu değerlendiriyoruz.
NATO ülkelerinin bunu fırsata çevirmesi lazım. Amerika'nın NATO ile olan ilişkisinde mesafe açmasının da çok önemli kademesi var. Avrupa'dan yeteneklerini çekmesi ayrı konu, NATO'da taahhütlerini devam ettirmesi ayrı konu.
GAZZE'DE SON DURUM NEDİR?
Gazze Barış Planı hayata geçerken Körfez'deki dost birçok bölge ile işbirliğine girmiştik.
