Ayasofya'nın ana kubbesinde yürütülen restorasyon çalışmalarının güvenli şekilde devam edebilmesi için kurulan geçici çelik çatının üzeri, yüksek dayanıklılığa sahip özel koruyucu branda ile kaplanıyor. Bu uygulamanın, yapıyı olumsuz hava koşullarından koruyarak restorasyon sürecinin sağlıklı ilerlemesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da Ayasofya'nın yeniden ibadete açılışının 6. yılı dolayısıyla yaptığı açıklamada, devam eden çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ayasofya'nın Fatih Sultan Mehmet'in mirası ve İstanbul'un fethinin simgelerinden biri olduğunu vurgulayan Ersoy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararıyla yapının yeniden ibadete açıldığını hatırlattı.
Ana kubbede gerçekleştirilecek uygulamaların bilim kurulu gözetiminde sürdürüldüğünü belirten Ersoy, tarihi yapının iklim şartlarından korunması, mozaiklerin güvence altına alınması ve tüm müdahalelerin özgün mimariye zarar vermeden titizlikle yürütülmesi için çalışmaların hassasiyetle devam ettiğini ifade etti.
Ersoy, Ayasofya'nın gelecek kuşaklara en sağlıklı şekilde aktarılmasının öncelikli hedef olduğunu belirterek, tarihi mirasın bilimsel yöntemlerle korunmasına kararlılıkla devam edeceklerini söyledi.
Kubbede Kapsamlı Restorasyon Süreci
Tarihi ve mimari özellikleriyle dünya kültür mirasının en önemli eserleri arasında yer alan Ayasofya'da yapılan kapsamlı analiz ve incelemelerde, kubbenin güçlendirilmesi gerektiği tespit edildi. Kubbedeki kurşun örtünün onarılması ve kapsamlı güçlendirme uygulamalarının gerçekleştirilebilmesi için mevcut kurşun kaplamaların sökülerek onarılması veya yenilenmesi zorunluluğu ortaya çıktı.
Kubbenin dış yüzeyindeki güçlendirme çalışmalarıyla eş zamanlı olarak iç yüzeyde bulunan mozaik süslemelerin konservasyon, restorasyon ve güçlendirme işlemlerinin de bütüncül, sağlıklı ve güvenli şekilde yürütülmesi planlandı.
Yapılacak uygulamaların hassasiyeti nedeniyle kubbenin kurşun örtüsü kaldırılırken, yapının mevsimsel hava şartlarından etkilenmemesi ve iç kısımda bulunan mozaiklerin zarar görmemesi için koruma tedbirleri değerlendirildi. Gerçekleştirilen bilim heyeti toplantılarında, kubbe yüzeyinin geçici olarak kapatılması gerektiği kararlaştırıldı.
Bu doğrultuda kubbenin üzerinin geçici çelik konstrüksiyon ve uygun nitelikte koruyucu brandayla kapatılmasının ardından imalatlara başlanması uygun bulundu.
Restorasyon Sürecinde Güvenlik Önlemleri Artırıldı
Ana kubbenin gelecek nesillere güvenle aktarılması amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında alanın dış etkenlerden korunması için kurulan geçici çelik çatının brandayla kapatılması aşamasına gelindi. Kubbe üzerindeki restorasyon çalışmalarının iklim koşullarından etkilenmeden ve güvenli ortamda sürdürülebilmesi amacıyla geçici çelik çatının koruyucu brandayla kaplanması işlemine başlandı.
Proje kapsamında kullanılacak koruma örtüsü, alanında uzman akademisyenler ile koruma uzmanlarından oluşan Bilim Heyeti tarafından gerçekleştirilen detaylı teknik incelemeler sonucunda belirlendi. Kubbenin kurşun görünümüyle uyum sağlaması amacıyla gri renkte seçilen branda, yangın risklerine karşı en yüksek güvenlik standartlarını karşılayan alev yürütmez malzemeden üretildi.
Uygulama öncesi kubbenin mevcut yük dengesi ve geçici çelik konstrüksiyonun taşıma kapasitesi dikkate alınarak mimari ve mühendislik gereklilikleri doğrultusunda ağırlık ve rüzgar yüküne ilişkin hesaplamalar tamamlandı.
Geçici koruma uygulaması, tarihi yapının özgün dokusuna ve malzeme bütünlüğüne zarar vermeyecek şekilde titizlikle planlandı. Uygulama sayesinde hem kubbenin iç ve dış yüzeylerinde yürütülecek restorasyon çalışmaları hava koşullarından korunacak hem de çalışma alanındaki iş güvenliği en üst seviyede tutulacak.
Restorasyon süreci boyunca Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, ibadete ve ziyaretçilere açık olmaya devam edecek.
