Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK), Osmanlı alimi Mehmed Zihni Efendi'nin önemli eserlerinden "El-Kavlü'l-Ceyyid" adlı çalışmasını yeniden yayımladı. Prof. Dr. Mücahit Kaçar, Prof. Dr. İlyas Karslı ve Doç. Dr. Ali Benli tarafından yayına hazırlanan eser, Osmanlı medreselerinde yüzyıllar boyunca okutulan belagat kitaplarında yer alan yüzlerce şahit beyti açıklayarak Arap dili ve edebiyatı araştırmaları için önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
Belagat geleneğinin temel kaynaklarından biri
"Şerhi Ebyati't-Telhis ve Şerhayhi ve Haşiyeti's-Seyyid Telhis, Mutavvel, Muhtasar ve Seyyid Haşiyesi Beyitlerinin Şerhi Mehmed Zihni Efendi" üst başlığını taşıyan eser, beyitleri aruz, dil bilgisi, sözlük anlamları ve tarihi bağlamlarıyla ayrıntılı şekilde ele alıyor.
Yeni baskıda ayrıca Mehmed Zihni Efendi'nin hayatı, eser üzerindeki ilmi tartışmalar ve kullandığı şerh yöntemi hakkında kapsamlı bir inceleme de yer alıyor.
Tanıtım toplantısı Süleymaniye'de yapıldı
Eserin tanıtım toplantısı Süleymaniye Sıbyan Mektebi'nde gerçekleştirildi. Moderatörlüğünü TÜYEK Çeviri Yayım Dairesi Başkanı Doç. Dr. Necmettin Azak'ın yaptığı programa Prof. Dr. Ahmet Turan Arslan, Prof. Dr. Mücahit Kaçar ve TÜYEK yazma eser uzmanı Ahmet Kaylı katıldı.
Azak, kurumun bugüne kadar mükerrer baskılar dahil 404 cilt eser yayımladığını belirterek, Mehmed Zihni Efendi'nin bu toprakların yetiştirdiği önemli ilim insanlarından biri olduğunu söyledi.
"Arkasında çok kıymetli eserler bıraktı"
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Turan Arslan, Mehmed Zihni Efendi'nin hayatını okumaya ve yazmaya adadığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Arkasında epey kıymetli eserler bırakmış. 'El-Kavlü'l-Ceyyid' başta olmak üzere birçok eserini Arapçayı daha iyi öğretmek amacıyla kaleme aldı."
Arslan ayrıca, Zihni Efendi'nin eserlerinde yanlış anlaşılmaları önlemek amacıyla metinleri harekeleyerek yayımlamasının dönemi için dikkat çekici bir çalışma olduğunu ifade etti.
Osmanlı belagat geleneğini anlamak için önemli kaynak
Prof. Dr. Mücahit Kaçar ise Osmanlı'da belagat eğitiminin temelini oluşturan eserlerin başında "Telhisü'l-Miftah", "Mutavvel", "Muhtasaru'l-Meani" ve "Haşiye ale'l-Mutavvel" gibi klasiklerin geldiğini belirterek, "El-Kavlü'l-Ceyyid"in bu eserlerde geçen beyitleri açıklayan en önemli çalışmalardan biri olduğunu söyledi.
Kaçar, Mehmed Zihni Efendi'nin öğrencilerine Arapçayı sevdirmek amacıyla bu eseri kaleme aldığını vurgulayarak, kitabın yayımlandığı dönemde büyük ilgi gördüğünü ifade etti.
Klasik eserleri harekeli yayımlamasıyla öne çıktı
TÜYEK yazma eser uzmanı Ahmet Kaylı da Mehmed Zihni Efendi'nin yalnızca müellif değil aynı zamanda önemli bir yayıncı ve musahhih olduğuna dikkat çekti.
Kaylı, Zihni Efendi'nin "Sahih-i Buhari" ve "Sahih-i Müslim" gibi temel İslami kaynakları tamamen harekeli şekilde yayımladığını belirterek, bunun büyük emek isteyen önemli bir çalışma olduğunu söyledi.
