Son günlerde acil servislere yapılan başvurular, kış aylarına rağmen gıda zehirlenmesi şikayetlerinde belirgin bir artış olduğunu gösteriyor. Karın ağrısı, mide bulantısı, kusma ve ishal gibi belirtilerle ortaya çıkan bu tablo, çoğu zaman evde ya da dışarıda tüketilen masum görünen bir gıdayla başlıyor.
Uzman Diyetisyen Elif Melek Avcı Dursun, soğuk havanın riski ortadan kaldırmadığını belirterek, kışın “nasıl olsa bozulmaz” düşüncesiyle yapılan hataların yaz ayları kadar ciddi sonuçlar doğurabildiğini vurguluyor.
KIŞ AYLARINDA EN ÇOK RİSK OLUŞTURAN GIDALAR
Kış mevsiminde gıda zehirlenmelerine en sık neden olan ürünlerin başında iyi pişirilmemiş et ve tavuk yemekleri geliyor. Evde uzun süre kaynatıldığı için güvenli sanılan tencere yemekleri, uygun koşullarda saklanmadığında risk oluşturabiliyor. Ayrıca açıkta satılan süt ve süt ürünleri, ev yapımı yoğurt ve peynirler, iyi yıkanmamış yeşillikler ile günlerce tüketilen hazır yemekler de kışın öne çıkan riskli gıdalar arasında yer alıyor.
Dursun’a göre soğuk hava nedeniyle yapılan en büyük hata, yiyeceklerin daha geç bozulacağına inanmak. Oysa birçok bakteri, buzdolabı koşullarında bile çoğalabiliyor ve koku ya da tat değişimi olmadan zehirlenmeye neden olabiliyor.
EVDE YAPILAN KIŞ HATALARI
Kış aylarında gıda zehirlenmelerinin önemli bir bölümü ev ortamında yaşanıyor. Büyük tencerelerde pişirilen yemeklerin günlerce tekrar tekrar ısıtılarak tüketilmesi, çözdürülen gıdanın yeniden dondurulması ve pişmiş yemeğin “nasıl olsa soğuk” denilerek uzun süre dışarıda bekletilmesi en sık karşılaşılan hatalar arasında.
Uzman Diyetisyen Elif Melek Avcı Dursun, özellikle “Bir yemeğin birkaç gün boyunca defalarca ısıtılmasının bakteri riskini artırdığını” vurgulayarak, bu alışkanlığın kış aylarında sıkça yapıldığına dikkat çekiyor.
KIŞIN DIŞARIDA YEMEK YERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Soğuk havalarda kapalı alanlarda yemek yemek kaçınılmaz hale geliyor. Ancak bu durum da bazı riskleri beraberinde getiriyor. Az havalandırılan, yoğun saatlerde hijyen kontrolü zorlaşan işletmelerde risk artabiliyor. Açık büfelerde uzun süre beklediği belli olan sıcak yemekler, ısıtıcı altında tutulsa bile güvenli olmayabiliyor.
Ayrıca ambalajlı ürünlerde son kullanma tarihi kontrolü, kış aylarında daha sık ihmal edilen ama en etkili önlemlerden biri olarak öne çıkıyor.
BELİRTİLER KIŞIN DAHA KOLAY GÖZDEN KAÇABİLİYOR
Gıda zehirlenmesi belirtileri kış aylarında çoğu zaman grip ya da mide üşütmesiyle karıştırılabiliyor. Bu da müdahaleyi geciktirebiliyor. Şiddetli kusma, yüksek ateş, uzun süren ishal ya da bilinç bulanıklığı durumlarında mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve hamileler için bu tablo çok daha hızlı ilerleyebiliyor.
Kış aylarında gıda zehirlenmesi riski azalmaz, sadece şekil değiştirir. Doğru saklama, hijyen kurallarına dikkat etme ve “soğuk havada bozulmaz” düşüncesinden uzak durmak, bu dönemde sağlığın en güçlü koruyucusu olarak öne çıkıyor.
