Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi dolayısıyla kaleme aldığı makale, teşkilatın üye ve gözlemci ülkelerindeki önde gelen medya kuruluşlarında yayımlandı. “Türk Dünyası Yüzyılı: Dayanışmadan Bütünleşmeye” başlıklı makale, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Türkmenistan ve Macaristan’da aynı gün okuyucularla buluştu.
Ankara’da düzenlenecek zirve öncesinde yayımlanan makalesine Türk dünyasının ortak tarihî mirasına ve gelecek hedeflerine vurgu yaparak başlayan Erdoğan, kardeş halkları birbirine bağlayan gönül köprülerinin bugün TDT çatısı altında siyasi, beşeri, ekonomik ve kültürel dayanışmanın temelini oluşturduğunu belirtti.
Türk dünyasının sahip olduğu potansiyelin ortak hedefler doğrultusunda harekete geçirilmesi gerektiğini kaydeden Erdoğan, birliğin somut kazanımlarla güçlendirilmesinin ve gelecek nesillere daha güçlü bir Türk dünyası bırakılmasının tarihî bir sorumluluk olduğunu ifade etti.1
Ankara Zirvesi ve dönem başkanlığı vurgusu
Ankara’da “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla gerçekleştirilecek TDT 13. Zirvesi’nin önemine dikkat çeken Erdoğan, zirveyi ortak iradenin daha da pekişeceği önemli bir buluşma olarak değerlendirdi.
Erdoğan, zirveyle birlikte Can Azerbaycan’dan devralınacak dönem başkanlığının, Türk dünyasının ortak hedeflerine ulaşması ve teşkilatın kurumsal gücünün artırılması bakımından tarihî bir sorumluluk taşıdığını belirtti.
İsmail Gaspıralı’nın miras bıraktığı birlik ülküsünün TDT’nin faaliyetlerine yön veren bir ilham kaynağı olduğunu ifade eden Erdoğan, Nahçıvan’da atılan temeller üzerinde yükselen teşkilatın ortak tarih ve kültürden aldığı güçle giderek daha etkili bir yapıya kavuştuğunu kaydetti. Erdoğan, kardeşliğin güçlü kurumlarla desteklenmesi ve ortak iradenin projeler aracılığıyla kalıcı kazanımlara dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.
“Türk devletlerinin dayanışması stratejik bir zaruret hâline gelmiştir”
Dünya siyasetinin köklü bir değişimden geçtiğine işaret eden Erdoğan, uluslararası sistemin adalet ve güveni tesis etmekte zorlandığı, savaş ve krizlerin geniş coğrafyaları etkilediği bir dönemde Türk devletleri arasındaki dayanışmanın stratejik bir zorunluluk hâline geldiğini belirtti.
Ortak irade etrafında kenetlenen Türk devletlerinin en çetin sınamaları aşabilecek ve kendi geleceklerini tayin edebilecek güce sahip olduğunu ifade eden Erdoğan, Türk dünyasının birliğinin temelinde her ülkenin egemenliğine, bağımsızlığına ve millî iradesine duyulan saygının bulunduğunu kaydetti.
Bu birliğin ortak değerlerin yanı sıra karşılıklı güven ve menfaatler üzerinde yükseleceğini belirten Erdoğan, ülkeler arasındaki dayanışmanın daha ileri taşınması gerektiğine dikkati çekti.
Ekonomik bütünleşmede Orta Koridor hedefi
Türk dünyasının ekonomik bütünleşmesini teşkilatın öncelikli gündem başlıklarından biri olarak gösteren Erdoğan, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru’nun sunduğu fırsatlara işaret etti.
Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin yeniden şekillendiği süreçte Türk coğrafyasının küresel ulaştırma ve lojistik ağlarının önemli merkezlerinden biri olma imkânına sahip olduğunu belirten Erdoğan, demir yolları, limanlar, kara yolu bağlantıları ve gümrük sistemlerinin birbirini tamamlayacak şekilde geliştirilmesi üzerinde durdu.
Hazar'ın iki yakasını birbirine bağlayan yatırımların kardeş ülkeler arasındaki ticareti büyüteceğini ve ortak refaha katkı sağlayacağını vurgulayan Erdoğan, Türk Yatırım Fonunun daha etkin kullanılacağını, ticaretin önündeki engellerin aşılması için birlikte hareket edileceğini ifade etti.
Erdoğan, enerji kaynakları, yenilenebilir enerji potansiyeli ve iletişim altyapısının ortak hedefler doğrultusunda değerlendirilmesiyle üretim, ticaret ve teknoloji alanındaki kazanımların artırılacağını kaydetti.
Savunma sanayii ve güvenlik alanında ortak hareket
Ekonomik alandaki dayanışmanın güvenlik sahasında da sürdürülmesi gerektiğini belirten Erdoğan, terörizm, sınır aşan suçlar, siber tehditler ve doğal afetlere karşı ülkelerin imkânlarını birleştirerek birlikte hareket etme kabiliyetinin geliştirilmesine işaret etti.
Savunma sanayisinde ülkelerin tecrübelerinin buluşturulacağını ifade eden Erdoğan, yerli ve millî teknolojilerin geliştirilmesi ve müşterek üretim kapasitesinin artırılmasının önemini vurguladı.
Ortak medeniyet mirası ve Türk alfabesi mesajı
Türk dünyasının ortak tarihî ve kültürel mirasının birliğin en önemli dayanaklarından biri olduğunu belirten Erdoğan, Hoca Ahmet Yesevi, Ali Şir Nevai, Nizami Gencevi, Mahtumkulu Firaki, Yunus Emre ve Cengiz Aytmatov gibi isimlerin ortak medeniyetin zenginliğini yansıttığını ifade etti.
Ortak Türk alfabesi konusunda ortaya konulan iradeyi kültürel yakınlaşma açısından tarihî bir adım olarak nitelendiren Erdoğan, bu sürecin eğitim, bilim, yayıncılık ve dijital teknolojiler alanındaki iş birlikleriyle ileri taşınacağını belirtti.
Gençlerin kardeş ülkelerde eğitim almalarının teşvik edileceğini, üniversiteler ve bilim insanları arasında iş birliğinin geliştirileceğini kaydeden Erdoğan, Türk dillerinin yapay zekâ çağında hak ettiği yeri alması için çalışmalar yürütüleceğini bildirdi.
“Kıbrıs Türk halkıyla dayanışmamızı sürdürüyoruz”
Makalesinde Kıbrıs Türk halkının haklarının korunmasına da yer veren Erdoğan, KKTC’nin TDT’deki gözlemci statüsünün sağladığı imkânların geliştirilmesine ve kardeş ülkelerle bağlarının güçlendirilmesine büyük önem verdiklerini belirtti.
Kıbrıs Türk halkıyla dayanışmanın süreceğini vurgulayan Erdoğan, Kıbrıs Türklerinin maruz kaldığı haksız izolasyonların sona erdirilmesi, egemen eşitliklerinin ve eşit uluslararası statülerinin kabul edilmesi yönündeki kararlı duruşun muhafaza edileceğini ifade etti.
TDT’nin güçlenmesinin ortak coğrafyada barış ve karşılıklı güvenin pekişmesine katkı sunacağını kaydeden Erdoğan, teşkilatın iş birliği ve dayanışma temelinde bölgesel ve küresel istikrara katkı sağlamayı sürdüreceğini belirtti.
“21'inci yüzyılın Türk Dünyası Yüzyılı olacağına inanıyorum”
Türk Devletleri Teşkilatının önündeki temel görevin ortak iradeyi ekonomik, siyasi, kültürel ve teknolojik alanlarda kalıcı başarılara dönüştürmek olduğunu vurgulayan Erdoğan, hedeflerin kardeş halkların huzuruna, refahına ve kalkınmasına somut kazanımlar olarak yansıması gerektiğini kaydetti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, makalesini şu ifadelerle tamamladı:
“21'inci yüzyılın ‘Türk Dünyası Yüzyılı’ olacağına yürekten inanıyorum. Ankara Zirvesi bu hedef doğrultusunda yeni ufuklar açacak, Teşkilatımızın uluslararası alandaki etkinliğini artıracak ve kardeş ülkelerimiz arasındaki dayanışmayı daha da perçinleyecektir. Asırlardır gönüllerimizde yaşattığımız birlik ülküsünü kalıcı eserlerle taçlandırmak ve gelecek nesillere her bakımdan daha kudretli bir Türk dünyası mirası bırakmak en büyük vazifemizdir.”
