MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, "Meraklısına notlar" başlığıyla yaptığı açıklamada hukuk, ceza muhakemesi, çıkar amaçlı suç örgütleri, itirafçı tanıklık, masumiyet karinesi ve milletvekili dokunulmazlığına ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.
Yıldız, adaletin güçlü ve nitelikli hukukçuların varlığı, kanunların gücü, hukukun üstünlüğü ve adaletin mülkün temeli olduğuna dair inancın kökleşmesiyle sağlanacağını belirterek, maddi hakikate ve adalete ulaşabilmenin yegane yolunun hukukun evrensel ilke ve esaslarına bağlı kalmak olduğunu ifade etti.
"Ceza kanunlarının yorum tekeli ceza hakimlerine bırakılmıştır"
Ceza kanunlarının yorum tekelinin ceza hakimlerine bırakıldığını belirten Yıldız, hakimin yargı faaliyetlerinin ayrılmaz bir parçası olduğunu kaydetti.
Hakimin soruna ölçülü, duygusallıktan uzak ve soğukkanlı yaklaşması gerektiğini ifade eden Yıldız, gerek metne bağlı dar yorumla gerekse kanun koyucunun iradesini ortaya koyan amaca yönelik yorumla meseleyi çözmeye ve doğru sonuca ulaşmaya çalışması gerektiğini belirtti.
Yıldız, ceza muhakemesinin yanlış delille doğru sonuca ulaşılmasını reddettiğini vurguladı.
Çıkar amaçlı suç örgütü kavramını açıkladı
Haberlerde sıkça duyulan "çıkar amaçlı suç örgütü" kavramına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Yıldız, bu yapıların belirli bir suç programını gerçekleştirmek amacıyla elverişli araç gereçlere sahip en az 3 kişinin, gevşek de olsa hiyerarşik bir bağ içinde bir araya gelerek oluşturduğu yapılar olduğunu ifade etti.
Yıldız, söz konusu yapıların haksız çıkar sağlamak veya ekonomik ve kamusal alanlarda nüfuz elde etmek amacıyla oluşturulduğunu ve TCK'da çıkar amaçlı suç örgütü olarak tarif edildiğini belirtti.
Çıkar amaçlı suç örgütünü kuran veya örgüt üyesi olan kişinin, işlediği suçtan dolayı özgür iradesiyle pişman olması ve suç teşkil eden fiilin meydana getirdiği olumsuzlukları gidermesi halinde, pişmanlığın aşamaları göz önüne alınarak verilebilecek cezada indirim yapılacağını kaydetti.
İtirafçı tanıklıkta teyit ve destek kurallarına dikkati çekti
Yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip olan itirafçı tanıklık kurumunun, bilhassa organize suçların aydınlatılması için önemli bir delil olarak kullanıldığını belirten Yıldız, bu kurumun her zaman tartışılan bir hüviyete sahip olduğunun da bilinen bir husus olduğunu ifade etti.
Örgütlü suçlarda örgütün çökertilmesi ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçların cezalandırılabilmesi için yararlı görülen bu delilin değerlendirilmesine ilişkin ilke ve sınırlamalara duyulan ihtiyacın, çeşitli ülkelerde teyit ve destek kurallarıyla giderildiğini belirtti.
"Masumiyet karinesi mutlak ve vazgeçilmez temel bir haktır"
Masumiyet karinesinin hiçbir şart altında sınırlandırılması mümkün olmayan mutlak, vazgeçilmez ve evrensel temel bir hak olduğunu vurgulayan Yıldız, bu karinenin, kendisinden faydalanacak kişinin iradesinden dahi bağımsız olarak herkesçe uyulması zorunlu çekirdek haklardan biri ve adil yargılanma hakkının ana unsurlarından olduğunu kaydetti.
Yıldız, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde başta yargısal yetkiler kullanan makamlar olmak üzere tüm kamu otoritelerinin, iktidarıyla ve muhalefetiyle tüm siyasi parti temsilcilerinin, soruşturma ve kovuşturmaya konu olaylarla ilgili açıklama yaparken veya bilgi verme yükümlülüğünü yerine getirirken bu karineye uyumlu ve özenli bir üslup kullanmalarının şart olduğunu belirtti.
Bu gibi durumların iftira kampanyasına dönüşmesine fırsat verilmemesi gerektiğini ifade etti.
Şüpheli ve sanığın susma hakkı ile iftira arasındaki ayrımı anlattı
Ceza muhakemesinde soruşturma ve kovuşturma safhasında ifadesi alınan şüpheli ya da sanık olan kişinin susma hakkına sahip olduğunu belirten Yıldız, şüpheli veya sanığın kimliği dışındaki konularda doğru söylemek zorunda olmadığını bildirdi.
Ancak bu kuraldan hareketle şüpheli ya da sanığın yalan söyleme hakkından ve bu kavram genişletilerek başkalarına asılsız suç isnat etme hakkından bahsedilemeyeceğini vurgulayan Yıldız, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Şüpheli ya da sanık kendisine isnat edilen eylemle ilgili olarak yalan söyleyebilir ve bundan dolayı herhangi bir sorumluluk kendisine yüklenmez. Ancak savunma dokunulmazlığının sınırlarını aşarak bir başkasına iftira ederse iftira suçundan sorumlu tutulması hukukun gereğidir."
Yargıtay kararındaki iddia ve savunma dokunulmazlığına işaret etti
Yıldız, Yargıtay kararında yer alan değerlendirmelere de yer verdi.
Kararda, TCK'nın 128. maddesinde düzenlenen ve Anayasa'nın 36. maddesiyle de güvence altına alınan iddia ve savunma dokunulmazlığının, şahısların yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde serbestçe ve hiçbir endişenin etkisi altında kalmaksızın haklarını özgürce iddia edebilmeleri veya kendilerini savunabilmeleri imkanının sağlanmasını ifade ettiği belirtildi.
Kararda, böyle bir hakkın bulunmaması halinde iddia ve savunmanın serbestçe yapılamayacağı, söylenmesi gerekenlerin cezai yaptırıma maruz kalma korkusuyla ifade edilemeyeceği ve bu nedenle yapılan yargılama sonucunda hedeflenen gerçeğe ulaşma ve adaletin gerçekleşmesinin söz konusu olamayacağı kaydedildi.
Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere iddia ve savunma hakkının kullanılması bağlamında kişiler açısından somut isnat ifade eder nitelikte maddi vakıaların ortaya konulmasının ya da kişilerle ilgili olumsuz değerlendirmelerde bulunulmasının mümkün olduğu belirtilen kararda, şu ifadelere yer verildi:
"Bu somut isnatlar veya olumsuz değerlendirmeler, iddia ve savunma hakkının kullanılmasıyla ilişkilendirilememesi durumunda, hakaret ve hatta iftira suçunu oluşturur.
İddia ve savunma kapsamında, kişilerle ilgili olarak bulunulan somut isnatların, yapılan olumsuz değerlendirmelerin uyuşmazlıkla ilişkili olması lazımdır ancak uyuşmazlığın çözümü açısından faydalı olması aranmamalıdır.
Maddi uyuşmazlıkla bağlantılı olmayan isnatlar gerçek olsa bile iddia ve savunma dokunulmazlığının varlığından bahsedilemez. Keza, somut vakıalara dayansa dahi uyuşmazlıkla alakası olmayan olumsuz değerlendirmeler açısından iddia ve savunma hakkının kullanılması söz konusu değildir."
Tutuklamanın geçici bir araç olduğunu belirtti
Tutuklamaya ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Yıldız, bütün yargılama önlemleri gibi tutuklamanın da ceza davasının yürütülmesi ve maddi gerçeğin her türlü şüpheden uzak ortaya çıkarılması veya ileride verilmesi olası cezanın infazını sağlamak için başvurulan geçici bir araç olduğunu ifade etti.
Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkını sınırlandıran çok ağır bir koruma tedbiri olması nedeniyle tutuklamaya sıkı şartlar altında, geçici olarak, çok dikkatli ve özen gösterilerek başvurulması gerektiğini kaydetti.
Milletvekili dokunulmazlığının istisnalarını sıraladı
Milletvekillerinin işlediği suçlarla ilgili dokunulmazlığa da değinen Yıldız, milletvekili dokunulmazlığının, milletvekilinin işlediği iddia edilen suçlar sebebiyle tutuklanma, sorgulanma ve yargılanmaya karşı milletvekili olduğu süreyle sınırlı olarak korunması olduğunu belirtti.
Milletvekili dokunulmazlığının bir ayrıcalık ve imtiyaz olmadığını ifade eden Yıldız, dokunulmazlığın istisnalarına ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Suçüstü hali ve seçimden önce soruşturması başlanmış olmak kaydıyla, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yer alan suçlar, Anayasa'nın 14. maddesinde kalan suçlar dokunulmazlığın istisnasıdır."
"Örgüte üye olmak mütemadi suçlardandır"
Öğretide kabul gören ve yerleşik yargı kararlarına göre örgüte üye olmak suçunun mütemadi suçlardan olduğunu belirten Yıldız, Anayasa'nın 14. maddesinde sayılan durumlar için gereken şartların Anayasa'nın 83. maddesinin 2. fıkrasında belirtildiğini kaydetti.
Buna göre suçun Anayasa'nın 14. maddesinde sayılan durumlarla ilgili olması ve suçun soruşturmasına seçimden önce başlanılmış olması gerektiğini ifade etti.
Yıldız, Anayasa'nın 14. maddesinde doğrudan doğruya bir suç tanımı yapılmadığını, bir suç ihdas edilmediğini veya birtakım suç tiplerinin sayılmadığını belirterek, maddede kavram, ilke ve faaliyetler ile genel çerçeveye yer verildiğini bildirdi.
