Buna karşılık, sonradan takılan kit xenon sistemler hâlâ en tartışmalı konulardan biridir. Halojen far gövdesine basit bir dönüşümle takılan bu sistemler, ışık dağılımını bozduğu için hem güvenliği tehlikeye atar hem de muayene kriterlerini karşılamaz. Bu yüzden günümüzde de, teknik standartlara uygun olmayan kit xenonlar büyük oranda “ağır kusur” olarak değerlendirilir. Modern otomotiv denetimlerinde, farların yalnızca ışık şiddeti değil, aynı zamanda dağılım açısı ve kesme çizgisi de cihazlarla ölçülür. Bu ölçümler, karşıdan gelen sürücünün gözünü kamaştırıp kamaştırmadığını net şekilde ortaya koyar.
Xenon Farlar Yasal Olarak Onaylı Mı?
Xenon farların yasal konumu, Avrupa regülasyonlarıyla şekillendirilmiştir. ECE R98, gaz deşarjlı farların üretim şartlarını belirlerken; ECE R48, bu farların araçlara nasıl monte edilmesi gerektiğini düzenler. Bu kurallara göre 2000 lümen üzerinde ışık veren tüm far sistemlerinde otomatik seviyeleme ve far yıkama sistemi zorunlu tutulmuştur. Bugün de uluslararası standartlarda bu hüküm geçerliliğini korumaktadır.
Türkiye’de de araç aydınlatma sistemleri Avrupa normlarına uyumlu kabul edildiği için, fabrikasyon xenon farlı araçlar yasal kabul edilir. Ancak sonradan yapılan dönüşümler, günümüzde de “tadilat” kapsamına girer ve resmi olarak onaylı sayılmaz. Yani halojen far gövdesine takılan herhangi bir xenon kit, hâlâ mevzuata aykırı kabul edilir. Bu nedenle hem trafik denetimlerinde hem de periyodik araç kontrollerinde sorun çıkarabilir.
Muayenede Xenon Farlar Nasıl Kontrol Edilir?
Araç kontrollerinde farların yalnızca çalışıp çalışmadığına değil, ışık dağılımına ve standartlara uygunluğuna da bakılır. Xenon farlarda yapılan denetimlerde öncelikle farın kesme çizgisi cihazlarla ölçülür. Kesme çizgisi düzgün değilse veya ışık karşıdan gelen sürücüyü rahatsız edecek şekilde yayılıyorsa, bu durum uygunsuzluk olarak kayda geçer.
Ayrıca günümüzde muayenelerde otomatik yükseklik ayarlayıcı ve far yıkama sistemi de denetlenir. Bu sistemler çalışmıyorsa veya hiç yoksa, xenon farlı araçlar standart dışı sayılır. Bu noktada üretici çıkışlı xenon farlarla sonradan takılan kitlerin farkı net şekilde ortaya çıkar. Fabrika üretimi farlarda bu sistemler eksiksiz şekilde bulunurken, kit xenonlarda çoğu zaman böyle bir donanım yoktur. Bu da aracın muayeneden geçmesini imkânsız hale getirir.
Kontrolde ayrıca far renginin de yasal sınırlar içinde olup olmadığı incelenir. Yasal olarak beyaz ya da hafif sarı ton kabul edilirken, maviye çalan veya mor renkteki farlar uygunsuz sayılır. Dolayısıyla günümüzde xenon farların muayeneden geçebilmesi için üç temel şart aranır: orijinal ve tip onaylı far gövdesi, otomatik seviyeleme ve yıkama sistemlerinin çalışır durumda olması, ışık dağılımının standartlara uygunluğu.
