Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında iklim krizinin toplumsal etkileri de gündeme geliyor.
UNFPA Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktörü Florence Bauer, Anadolu Ajansına yaptığı değerlendirmede, iklim kaynaklı afetlerin kadınlar ve kız çocukları üzerindeki etkilerine dikkati çekti. Bauer, iklim kriziyle mücadelede kadınların, gençlerin ve özellikle kız çocuklarının karar alma süreçlerine etkin şekilde katılması gerektiğini vurguladı.
Yerinden edilen her 5 kişiden 4'ü kadın
İklim krizinin kadınları ve kız çocuklarını toplumun diğer kesimlerine kıyasla çok daha ağır etkilediğini belirten Bauer, afet dönemlerinde kadınlar ve kız çocukları arasındaki ölüm oranlarının genellikle daha yüksek olduğunu ifade etti.
İklim kaynaklı afetler nedeniyle yerinden edilme durumlarında da kadınların büyük bir çoğunluğu oluşturduğuna işaret eden Bauer, yerinden edilen her 5 kişiden ortalama 4'ünün kadın olduğunu söyledi.
Bu verilerin iklim krizinin kadınlar ve kız çocukları üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koyduğunu belirten Bauer, afet dönemlerinde kadınların karşı karşıya kaldığı risklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini kaydetti.
Sıcaklık artışı ölü doğum riskini yükseltiyor
İklim değişikliğinin üreme sağlığı üzerindeki etkilerine de değinen Bauer, sıcak hava dalgalarının gebelik ve doğum komplikasyonları riskini artırdığını, sel gibi afetlerin ise hamile kadınların sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırdığını belirtti.
Afet dönemlerinde de gebelik ve doğumların devam ettiğini hatırlatan Bauer, anne ve bebek sağlığının iklim krizinden doğrudan etkilenebildiğini ifade etti.
Bilimsel verilere göre hamile bir kadının doğumdan önceki bir haftalık dönemde ortalama 1 santigrat derece daha yüksek sıcaklığa maruz kalmasının ölü doğum riskini yüzde 6 artırdığını aktaran Bauer, iklim krizinin üreme sağlığı üzerindeki etkilerinin ciddi boyutlara ulaştığını vurguladı.
Madagaskar araştırmasında aile içi şiddet verisi
İklim kaynaklı afetlerin toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve suç oranlarını artırabildiğine ilişkin bilimsel kanıtlar bulunduğunu belirten Bauer, COP31 kapsamında Madagaskar'da gerçekleştirdikleri araştırmanın sonuçlarını da paylaştı.
Araştırmaya göre bildirilen aile içi şiddet vakalarının yüzde 75'i iklim kaynaklı bir şokla bağlantılı. Sıcaklıkların yükselmesiyle insanların daha gergin ve tahammülsüz hale gelebildiğini ifade eden Bauer, bu durumun toplumsal cinsiyete dayalı şiddete yol açabildiğini söyledi.
Bauer, özellikle afetler nedeniyle yerinden edilen kadınların bilgiye ve koruma mekanizmalarına erişiminin kısıtlanmasının, onları şiddete karşı daha savunmasız hale getirdiğini dile getirdi.
İklim finansmanının yalnızca yüzde 2,3'ü bu alanlara ayrılıyor
UNFPA'nın COP31'den beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bauer, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında hazırlanan Ulusal Eylem Planları'nda üreme sağlığı ve kadına yönelik şiddetle mücadele konularına yer verilmesini istediklerini belirtti.
Bu planların yüzde 50'sinden fazlasında kadınlar ve kız çocuklarına yönelik önceliklerin halihazırda bulunduğunu aktaran Bauer, asıl önemli noktanın bu hedeflerin yeterli finansmanla desteklenmesi olduğunu vurguladı.
Bauer, iklim finansmanının yalnızca yaklaşık yüzde 2,3'ünün üreme sağlığı ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetle mücadeleye ilişkin önceliklere ayrıldığını kaydetti.
Belirlenen politikaların insanların günlük yaşamında somut değişiklik oluşturabilmesi için finansman desteğinin artırılması gerektiğini ifade etti.
“Kadınların ve gençlerin çözüm süreçlerinde yer almasını sağlamalıyız”
İklim politikalarının oluşturulmasında kadınların ve kız çocuklarının etkin rol üstlenmesi gerektiğini belirten Bauer, kadınların bilgi ve becerilerini geliştirecek programların hayata geçirilmesi ve kadınların öncülüğünde yürütülen projelere finansal destek sağlanması çağrısında bulundu.
Kadınlara ve gençlere çözüm süreçlerinde daha fazla alan açılması gerektiğini vurgulayan Bauer, COP31'de bu yönde önemli bir potansiyel gördüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Ciddi bir iklim kriziyle karşı karşıyayız. Ancak bu krize birlikte yanıt verebilmek için gerekli bilgi birikimine, motivasyona ve enerjiye de sahibiz. COP31'de bunu açıkça görüyorum. Yapmamız gereken, kadınların, gençlerin ve özellikle kız çocuklarının bu süreçlerde yer alabilmelerini sağlamak."
