Bir sabah kahvaltı sofrasında “Bir dilimden ne olur?” diye düşünülüp uzatılan ekmek… Ya da çocukların eline tutuşturulan paketli atıştırmalıklar… Prof. Dr. Canan Karatay’a göre mesele tam da burada başlıyor. Ünlü isim, yıllardır doğru sanılan pek çok alışkanlığın aslında sağlığı sessizce etkilediğini söylüyor.
Toplumda giderek artan sağlık sorunlarına dikkat çeken Karatay, özellikle gençler ve çocuklar üzerinden çarpıcı bir tablo çiziyor. “Çocuklarımız, gençlerimiz hasta” sözleriyle durumu özetleyen Karatay’a göre bunun arkasında modern beslenme düzeninin getirdiği büyük bir değişim var.
“Bir dilim ekmekle başlayan hikAye”
Karatay’ın en çok tartışılan sözlerinden biri şu oldu: “Ekmeğin şekerden farkı yok.” Bu cümle kulağa sert geliyor ama anlatmak istediği şey oldukça net… Beyaz unla yapılan gıdaların vücutta hızla şekere dönüştüğünü ve bunun da kan şekerini dalgalandırabildiğini söylüyor.
Yani mesele sadece tatlı tüketmek değil… Günlük hayatta “masum” görülen birçok besinin de benzer etki yaratabileceğine dikkat çekiyor.
“Çocukların tabağında doğallık olmalı”
Karatay, özellikle çocuk beslenmesi konusunda oldukça net. Ona göre çocukların büyüme döneminde doğallıktan uzaklaşması ciddi bir sorun. “Çocukların köy yumurtası tüketmesi lazım” derken aslında tek bir besini değil, bir yaşam tarzını işaret ediyor.
Doğal, katkısız, mümkünse yerel üretim… Eskiden sofralarda olan ama bugün giderek azalan bu alışkanlıkların yeniden kazanılması gerektiğini vurguluyor.
“Yağdan korkarak büyüdük”
Bir diğer dikkat çeken çıkışı ise yağlar üzerine: “Beynimiz çalışmasın diye bizi yağsız bıraktılar.” Bu söz, yıllarca “yağ zararlıdır” düşüncesiyle büyüyen birçok kişiyi düşündürüyor.
Karatay’a göre vücudun, özellikle de beynin sağlıklı çalışabilmesi için doğal yağlara ihtiyacı var. Tereyağı, zeytinyağı gibi geleneksel yağların tamamen hayatımızdan çıkarılmasının doğru olmadığını savunuyor.
“Asıl mesele sofraya girenler”
Karatay’ın altını çizdiği en önemli noktalardan biri de şu: Sorun tek bir besin değil, genel tablo. Paketli ürünler, rafine şeker, katkı maddeleri… Günlük hayatta fark etmeden tüketilen bu ürünler, zamanla sağlığı etkileyebiliyor.
Bu yüzden Karatay, “korkarak değil, bilerek yemek” gerektiğini söylüyor. Yani yasaklar koymak yerine neyin neden tüketildiğini anlamak…
Tüm bu açıklamalar, aslında herkesin kendi mutfağına dönüp bakmasına neden oluyor; çünkü mesele sadece ne yediğimiz değil, nasıl bir alışkanlıkla yaşadığımız gerçeği.
