Türk gençliği tercihini yapıyor!

Yılın bu günleri, milyonlarca Türk genci ve ailesi için ayrı bir heyecana sahne oluyor. Uzun ve yorucu bir eğitim-öğretim maratonunun ve sınav stresinin geride kalmasının ardından, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçları açıklandı. Şimdi sıra, gençlerin geleceğine yön verecek en önemli kararlardan birine, yani YKS tercih dönemine geldi.

Üniversite eğitimi almak isteyen adaylar, 29 Temmuz-10 Ağustos tarihleri arasında tercihlerini ÖSYM’nin Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden gerçekleştirebilecekler.

Kimler tercih yapabilecek?

YKS’ye giren ve ilgili puan türünde puanı hesaplanan adaylar, tercih koşullarını sağlamaları hâlinde üniversite tercihi yapabilecek. 

Tercih yaparken nelere dikkat edilmeli?

Öncelikle ÖSYM tarafından yayımlanan YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu ayrıntılı şekilde incelenmeli. Bazı bölüm ve programlar için belirlenen özel koşullara özellikle dikkat edilmeli. Ardından aday, puan türü ve başarı sırasını dikkate alarak üniversite ve bölüm listesini oluşturmalı. Tercih etmeyi düşündüğü bölümlerin avantajlarını ve dezavantajlarını, eğitim sürecini ve mezuniyet sonrası çalışma imkânlarını araştırmalı. Bu süreçte ailelerin ve rehber öğretmenlerinin görüşlerinden yararlanılması da gerekli ve faydalı olacaktır. 

Öğrenciler tercihlerini nasıl sıralamalı?

Adaylar tercih listelerini oluştururken kendi başarı sıralarının hem üstünde hem de altında bulunan programlara yer verebilir. Tercihler belirlendikten sonra aday tercihlerini başarı sırasına göre değil, istek sırasına göre düzenleyebilir. Aday en çok istediği ve yerleşmesi hâlinde okuyacağı programı daha üst sıraya yazabilir. Tercih listesi doğru belirlendiğinde “ölü tercih” ifadesi yanıltıcı olabilmektedir. 

Meslek seçimi neden önemlidir?

Meslek seçimi, yalnızca bir bölüm tercihi değil, kişinin gelecekteki yaşam biçimini belirleyen önemli bir karardır. İlgi ve yeteneklerden çalışma koşullarına, sosyal çevreden gelir düzeyine kadar hayatın birçok alanını etkiler. Bu nedenle YKS tercihlerinde popüler bölümlere veya çevrenin beklentilerine değil; kişinin yeteneklerine, hedeflerine ve nasıl bir gelecek kurmak istediğine odaklanması gerekir.

Tercih yaparken yetenek mi, ilgi mi daha önemlidir?

Meslek seçiminde yetenek önemli bir ölçüttür. Bireyin doğuştan getirdiği öğrenme ve performans potansiyeli, mesleki başarıda belirleyici olabilir. Ancak yetenek tek başına yeterli değildir; zamanla gelişen ilgi, kişilik özellikleri, değerler ve gelecekten beklentiler de önem taşır. Bu nedenle doğru meslek seçimi, tüm bu unsurların birlikte değerlendirilmesiyle yapılmalıdır.

Şehir içi mi, şehir dışı mı tercih edilmeli?

Aday ailenin ekonomik durumlarını göz önünde bulundurmalıdır. Üniversite eğitimi yalnızca eğitim giderlerinden ibaret değildir. Barınma, beslenme, ulaşım ve günlük yaşam giderleri önemli bir maliyet oluşturabilir. Bu nedenle şehir dışında eğitim kararı verilirken ailenin sosyoekonomik durumu gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir.

Tercih yaparken hangi alanlara önem verilmeli?

Milyonlarca adayın katıldığı bir sınavın ardından “Şu üniversite iyidir, şu bölüm kötüdür” şeklinde herkes için geçerli bir değerlendirme yapmak doğru değildir. Önemli olan, kişinin başarı sırasına ve kendi özelliklerine uygun, gerçekten okumak istediği bir programa yerleşmesidir.

Tercih yapmadan önce bu soruları kendinize sorun?

Bu bölümü gerçekten istiyor muyum? Bu mesleğe yeteneğim var mı? Mezun olduğumda bu işi yapmak ister miyim? İş bulma olanakları nasıl? Çalışma koşulları bana uygun mu? Şehir dışında okuyacaksam ailemin ekonomik durumu bunu karşılayabilir mi? Listenin sonundaki bölüm gelse bile gidip okur muyum? Bu sorulardan özellikle sonuncusunun cevabı “Hayır” ise o programın tercih listesinde bulunmaması gerekiyor.

Tercih yapmayıp gelecek yıl yeniden hazırlanılmalı mı?

Bir öğrenci çeşitli nedenlerle sınavda istediği sonucu alamadığını düşünüyor ve gelecek yıl daha iyi bir sonuç elde edebileceğine inanıyorsa yeniden hazırlanmayı değerlendirebilir. Bir yıl, insanın bütün eğitim ve meslek hayatı düşünüldüğünde tek başına büyük bir kayıp olarak görülmemelidir. 

Özel kontenjanlar ne anlama geliyor?

YKS tercih kılavuzunda okul birincileri ile belirli aday gruplarına yönelik özel kontenjan ve uygulamalar bulunabilmektedir. Adayların, o yıl geçerli olan düzenlemeleri doğrudan tercih kılavuzundan incelemeleri gerekir. Bu kontenjanlardan yararlanma koşulları ve kapsamları farklılık gösterebildiğinden, adayların kendileriyle ilgili açıklamaları dikkatle okumaları ve tercihlerini buna göre yapmaları önemlidir.

Ailelere düşen sorumluluk nedir?

Bu süreçte en az öğrenciler kadar heyecanlı ve kaygılı olanlar şüphesiz ki anne ve babalardır. Ailelerin bu dönemeçte çocuklarının hayallerinin mimarı yerine, rehberi olması gerekir. Kendi yaşayamadıklarını çocukları üzerinden tamamlama arzusu yerine, onların yeteneklerini ve isteklerini destekleyen bir yaklaşım sergilemek en doğru yol olacaktır.

Netice itibariyle; gençlerimizin yapacağı her tercih, yalnızca kendi geleceklerini değil, Türkiye’nin yarınlarını da şekillendirecektir. Ülkemizin yetişmiş, üreten, düşünen, çalışan ve sorumluluk sahibi gençlere her zamankinden daha fazla ihtiyacı vardır. Hangi mesleği seçerse seçsin, işini en iyi şekilde yapan, milletine fayda sağlamayı amaçlayan ve ülkesinin geleceğine katkı sunan her gencimiz Türkiye için büyük bir değerdir.

Tercihiniz hangi üniversite, hangi şehir veya hangi meslek olursa olsun; hedefiniz yalnızca kendinize iyi bir gelecek kurmak değil, sahip olduğunuz bilgi ve emeği bu güzel vatanımızın geleceğine de katmak olsun. Bilge Lider Devlet Bahçeli Bey’nin Türk gençliğine duyduğu güveni hatırlayarak söyleyelim: Türkiye’yi yeni yüzyılda güçlü yarınlara taşıyacak insan; iyi eğitimli, alanında uzman, ahlaklı, çalışkan, üretken ve sorumluluk sahibi olmalıdır. Bilgi ve yeteneğini yalnızca kendi geleceği için değil, milletinin kalkınması ve ülkesinin refahı için de kullanmalıdır. Köklerini bilen, hedefini gören, engeller karşısında yılmayan; okuluna, işine, ailesine ve vatanına bağlı nesiller güçlü Türkiye’nin teminatıdır. Bu idealin güvencesi ise ülkü sahibi Türk gençliğidir.

Yolunuz açık, tercihleriniz hayırlı, geleceğiniz aydınlık olsun. Türk gençliğine güveniyoruz.