Özbekistan ve Türkistan’da Yeni Denge

Türkistan’da dengeler değişirken en dikkat çekici başlıklardan biri Özbekistan’ın yeniden ağırlık kazanmasıdır. Uzun yıllar daha içe dönük bir görüntü veren Taşkent yönetimi, bugün hem ekonomi hem diplomasi alanında daha görünür bir çizgi izlemektedir. Bölgenin merkezinde bulunan, yüksek nüfusa sahip ve tarihî şehirleriyle güçlü hafızaya dayanan bir ülkenin hareketlenmesi doğal olarak bütün hattı etkilemektedir.

Özbekistan yaklaşık 37 milyonluk nüfusuyla Türkistan’ın en kalabalık ülkelerinden biridir. Genç nüfus oranının yüksek olması, ülkeye ayrı bir dinamizm kazandırmaktadır. Bu tablo yalnızca iç pazar büyüklüğü anlamına gelmez; aynı zamanda üretim gücü, iş gücü ve yatırım potansiyeli demektir. Son yıllarda birçok yatırımcının dikkatini çeken ülkelerden biri haline gelmesi de bundandır.

Taşkent yönetimi özellikle sanayi, enerji ve ulaştırma alanlarında yeni adımlar atmaktadır. Otomotiv üretimi, tekstil sanayii, altın madenciliği, doğal gaz gelirleri ve tarım kapasitesi ülkenin öne çıkan başlıkları arasında yer almaktadır. Buna ek olarak yatırım teşvikleri ve sanayi bölgeleriyle dış sermayeyi çekme çabası da dikkat çekmektedir.

Komşularla Yeni Sayfa

Özbekistan’ın son dönemde en belirgin hamlelerinden biri komşularıyla ilişkileri geliştirmesi olmuştur. Kazakistan ile ticaret hacmini artırma hedefi, Kırgızistan ile sınır kapılarının canlanması, Tacikistan ile geçmişte sorunlu başlıkların yumuşaması ve Türkmenistan ile ulaştırma temaslarının artması bölge açısından önem taşımaktadır.

Bu tablo, Türkistan’da uzun süre eksik kalan bölge içi iş birliğinin güçlenmeye başladığını göstermektedir. Bir dönem daha çok dış güçler üzerinden okunan coğrafyada, artık komşuların birbirine bakışı da değişmektedir.

Koridorların Merkezinde

Özbekistan denize kıyısı olmayan bir ülke olabilir. Ancak yolların merkezinde durmaktadır. Çin’den gelen ticaret hatları, Hazar’a uzanan koridorlar, Afganistan üzerinden güneye açılma planları ve bölge içi demiryolu projeleri ülkenin stratejik değerini artırmaktadır.

Bu nedenle Özbekistan’daki her ekonomik açılım yalnızca Taşkent’i ilgilendirmez. Semerkant’ta atılan bir adım bazen Bakü’yü, Ankara’yı ve daha geniş pazarı etkileyebilir...

Türkistan’da bazı ülkeler sessiz görünür. Fakat hareketlendiklerinde bütün bölge bunu hisseder. Özbekistan bugün tam da böyle bir dönemin içinden geçmektedir…